330

سنڌي ٻولي مان ڌاريا لفظ ڪڍڻ جي ضرورت….

ليکڪ: صبغت الله رند

سنڌي ٻولي پنهنجي قدامت جي حوالي سان انتهائي قديم ٻولي آهي، عربن جي ڪاهن کان اڳ سنڌي ٻولي جو ڪهڙو روپ هو ۽ اها ڪيئن ڳالهائي ويندي هئي، ان بابت جيتوڻيڪ مواد موجود آهي پر ان تي وڌيڪ کوجنا جي ضرورت آهي، منهنجو نڪتو هاڻوڪي سنڌي تي آهي، جنهن جي ڄمار به هڪ هزار ورهين کان وڌيڪ آهي، پوءِ کڻي ان ۾ وقتن ۽ حالتن جي ڦيرن ڪجهه تبديليون آنديون آهن، عربن جي ڪاهن ۽ ان کانپوءِ غزنوين ۽ مغلن جي راڄن ۾ سنڌي ڪي عربي ۽ فارسي لفظ به جهٽي ورتا ته ان هوندي به سنڌي جو خزانو پنهنجي قدامت جي ڪري ڪو اهڙو کٽل نه هو، جهڙو هاڻي اسان جا ڪير خير خواهه سمجهي ويٺا آهن، ترڪي ۾ 1918ع ۾ انقلاب کانپوءِ ترڪي ٻولي جي سڌاري لاءِ جيڪو ڪم هٿ ۾ کنيو ويو، تنهن ۾ سڀ کان پهريائين هنن ترڪي جي لغت جوڙائي ۽ جڏهن ڏٺائون ته سندن ٻولي ۾ ڌارين جا ٻولين جا ڪيترائي لفظ آهن ۽ انهن جا هم معنيٰ لفظ ترڪيءَ ۾ موجود هئا ته هنن اهي ڌاريا لفظ ڪڍرائي پنهنجي ٻولي قائم رکي، جن لفظن جو نعم البدل کين پنهنجي ٻولي ۾ نه مليو اهي برقرار رکيائون، رضا شاهه پهلوي جي راڄ ۾ فارسي کي سوڌڻ جي مهم به شروع ڪئي وئي، هن وقت هندي جي سوڌ به ساڳي صورت ۾ هندستان وارا ڪري رهيا آهن، آئون سمجهان ٿو ته سنڌي زبان جي سوڌڻ لاءِ به ساڳي واٽ وٺڻ جي ضرورت آهي، اهڙي ريت نه فقط ٻولي ۾ سڌارو ٿيندو پر نئون نسل پنهنجن پراڻن لفظن کان واقف به ٿيندو ۽ سنڌي ٻولي مان غير ضروري ڌاريا لفظ به نڪري ويندا. موجوده دور ۾ لکت سميت ٽي وي چئنلن تي جيڪا ٻولي ڳالهائي پئي وڃي ان ۾ وڏو بگاڙ اچي ويو آهي، نه گرامر درست آهي ۽ نه تلفظ صحيح اچاريا وڃن ٿا، هاڻ ته مذڪر ۽ مونث وارو فرق به مٽجندو پيو وڃي، جنهن لاءِ وڌيڪ ڪم ڪرڻ جي ضرورت آهي. اسان جي ادارن کي ان لاءِ اڳيان اچڻو پوندو.

هن خبر تي پنهنجي راءِ جو اظهار ڪريو.

پنهنجي راءِ ڏيو